Wat is hoogsensitiviteit of HSP precies?

Wat is hoogsensitiviteit of HSP precies?

In het vorige blog heb je kunnen onderzoeken of jij hoogsensitief bent. Nu kijken we preciezer naar wat hoogsensitiviteit is. Misvattingen omtrent hoogsensitiviteit vind je hier.

Hoogsensitiviteit is niet hetzelfde als ‘iemand die snel overprikkeld is’. Mensen met ADHD, autisme en PTSS zijn ook snel overprikkeld. Hoogsensitiviteit is meer dan dat.

Gevoeligheid voor en diepe verwerking van stimuli

Het zenuwstelsel van mensen verschilt wat betreft de mate waarin ze reageren op eenzelfde situatie. Net als bij katten, honden, paarden en apen is dit genetisch bepaald. Sommige mensen nemen sneller en subtieler geluiden, beelden, pijn etc. waar dan andere. Het is niet zo dat de zintuigen van hsp’ers beter werken; de prikkels worden alleen intenser en nauwkeuriger verwerkt. Het verschil tussen mensen zit ‘m in de manier van verwerking van prikkels. 

De Amerikaans psychologe Elaine Aron maakt de vergelijking met een sorteermachine. Een hooggevoelige sorteert prikkels in tien varianten, terwijl een minder gevoelig persoon zo’n vijf of misschien slechts twee varianten waarneemt.

Hoogsensitieve mensen pauzeren om te checken of er geen gevaar dreigt en zijn in die zin ‘angstiger‘ aangelegd. Ze zijn in staat prikkels waar te nemen die enerzijds het ontwikkelen, overleven en voortplanten van het individu bedreigen en anderzijds het ontwikkelen, overleven en voortplanten van de soort bevorderen. Vandaar dat hoogsensitiviteit genetisch is vastgelegd; het is in dat licht een zeer nuttige eigenschap! 

Wat is hoogsensitiviteit precies?

We kunnen hoogsensitiviteit puntsgewijs samenvatten. Hoogsensitiviteit is…

  • een aangeboren temperament of karaktereigenschap
  • met een grote gevoeligheid voor interne en externe stimuli
  • het diepgaand verwerken van
  • en intens reageren op deze stimuli (Bergsma, 2018)

We slaan de plank dus mis wanneer we dit samenvatten met ‘hsp’ers zijn gevoelig voor prikkels’. Ook is het nogmaals niet zo dat hsp’ers ‘betere zintuigen’ hebben. Hsp’ers merken het subtiele op (intern en extern) en verwerken dat diepgaand. Dit is een onderdeel van hun persoonlijkheid.

Kenmerken van hoogsensitiviteit

Om inzicht te krijgen in hoogsensitiviteit is het van belang te weten welke kenmerken een hsp’er over het algemeen vertoont. Uiteraard hoef je niet bij elk kenmerk aansluiting te vinden, maar dit is een algemeen beeld. Het kan zijn dat je je totaal niet herkent in een of meerdere punten, afhankelijk van je voorgeschiedenis of persoonlijkheid.

  • Je neemt gedetailleerder, subtieler en intenser waar dan de meeste anderen in je omgeving.
  • Je reageert vaak met weerstand op verandering.
  • Je voelt je in veel (sociale)  situaties niet op je gemak.
  • Je denkt na over de zin van leven en dood.
  • Je ervaart ook de emoties van anderen intens.
  • Je bent gevoelig voor prikkels van buitenaf.
  • Je bent snel geraakt, zowel in positieve als negatieve zin.
  • Je bent vaak plichtsgetrouw en perfectionistisch.
  • Je bent vaak zorgzaam en hebt oog voor de behoeften van anderen; soms heb je moeite om je grenzen aan te geven.
  • Je hebt een verfijnd gevoel voor humor en houdt niet van platheid en geweld.
  • Je bent snel geroerd door de schoonheid van de natuur, kunst en muziek.
  • Je hebt moeite met planning en structuur.
  • Je kunt verlegen overkomen, hoewel je dat niet bent.
  • Je functioneert minder goed als je geobserveerd of geëvalueerd wordt.
  • Je hebt een rijk en diep gevoelsleven.
  • Je voelt stemmingen en sferen goed aan.
  • Je hebt relatief vaak last van stress, spanning en fysieke klachten, zoals hoofdpijn, allergieën, maag- en of darmklachten of         chronische vermoeidheid.
  • Je bent gevoelig voor pijn.
  • Je hebt wel eens last van stemmingswisselingen, angsten of periodes van depressiviteit.
  • Je hebt een gevoelig lichaamssysteem en kunt snel en heftig reageren op warmte en kou, ongeschikt voedsel, alcohol of juist een gebrek aan voeding en vocht.
  • Je bent gevoelig voor verslavingen, zoals roken, drinken, drugsgebruik etc.

Mijn inziens is dit een goed lijstje, ook al herken ik me als hoogsensitief persoon niet in alle punten. 

Samenvattend

Hoogsensitiviteit is een aangeboren karaktereigenschap, die iemand in meer of mindere mate gevoeliger maakt voor (subtiele) interne en externe stimuli – en deze diepgaander verwerkt. Dit zorgt ervoor dat hoogsensitieve mensen ‘meer waarnemen’ – wat zowel voor– als nadelen met zich meebrengt!


Bronnen

Bergsma, E., www.hoogsensitief.nl

Geef je reactie