Herkennen

Hieronder lees je wat overspanning en burn-out zijn (1). Daarnaast vind je een overzichtje van symptomen (2). Een huisarts, bedrijfsarts, klinisch psycholoog of psychiater is bevoegd om een diagnose te stellen.

1. Wanneer ben je overspannen of burn-out?

In de Landelijke Eerstelijns Samenwerkings Afspraak overspanning en burn-out (2011) staat vermeld wanneer er sprake is van overspanning of burn-out:
lesa

Een interessante toevoeging is dat wanneer iemand op weg is naar een burn-out, hij of zij werk steeds belangrijker gaat maken. Steeds meer vindt er een afname plaats van contact met het lichaam en de eigen grenzen. Mensen die minder hard werken worden al gauw als een luie nietsnut gezien.

Overspanning duurt gemiddeld drie maanden. Na zes maanden spreken we van een burn-out. Misschien werk je na die zes maanden nog, maar je functioneert niet tot nauwelijks.

2. Symptomen

Hieronder volgt een opsomming van veelvoorkomende symptomen waaraan je overspannenheid en burn-out kunt herkennen. Er kunnen ook andere symptomen voorkomen.

Enkele lichamelijke symptomen:

  • Ernstige uitputting van energie
  • Slapeloos, moeite met inslapen en/of doorslapen, slechte slaapkwaliteit
  • Pijn: spier-, hoofd-, rugpijn
  • Maagpijn, darmstoornissen, verandering van eetlust
  • Verminderde weerstand tegen infecties
  • (Verergering van) huidaandoeningen
  • Verhoging van bloedsuiker
  • Hartkloppingen, verhoogde bloeddruk, verhoogd cholesterol

Bij lichamelijke klachten verwijzen coaches door naar de huisarts om fysieke oorzaken uit te sluiten en fysieke gevolgen zo nodig te behandelen.

Enkele psychische symptomen:

  • Mentaal op, moe, uitgeblust (depressie?)
  • Onzeker over functioneren, minder zelfvertrouwen
  • Te veel betrokken en in latere fase minder betrokken/afstandelijk
  • Niet meer tot rust kunnen komen, gejaagd
  • Prikkelbaar, geïrriteerd, kort lontje
  • Koppig, inflexibel, verandering kost veel energie
  • Piekeren, angst
  • Besluiteloos, concentratieverlies, vergeetachtig
  • Somber, huilbuien (depressie?)
  • Niet meer kunnen genieten, lusteloos, futloos (depressie?)

Enkele gedragsveranderingen:

  • Minder presteren en meer fouten maken
  • Chaotisch werken of juist overmatig hechten aan structuur
  • Sociale contacten uit de weg gaan
  • Meer roken, anders eten, meer alcohol of drugs gebruiken
  • Meer slaap- en kalmeringsmiddelen gebruiken
  • Vaak versuft voor de tv hangen
  • Te laat komen of eerder weggaan terwijl iemand eerder altijd stipt was en tot laat doorwerkte

Het is vooral belangrijk dat er sprake is van verandering in gedrag ten opzichte van het gedrag van voor de aanhoudende spanning (bron: Rogier, 2017, pp. 61-62)

3. Meer weten?

Klik hier voor blogs over het herkennen van overspanning en burn-out. Of vul dit testje in om te kijken hoe groot de kans is dat jij overspannen of burn-out bent.


Bronnen

Rogier, A. (2017) Handboek coachen bij stress en burn-out. Boom